Świadczenia rodzinne Kindergeld dla osób rozwiedzionych po wyroku TSUE

Świadczenia rodzinne Kindergeld dla rodziców pracujących w Niemczech i nie mieszkających razem z dziećmi, po wyroku Trybunału Europejskiego z 22 października 2015 roku.

Aktualizacja z 8.1.2018

Przed niemieckim Trybunałem Finansowym zawisła sprawa, która mogła przynieść odmienne rozstrzygnięcie (BFH III R 17/16). Saksoński Sąd Finansowy inaczej bowiem interpretował orzeczenie Trybunału. Trybunał Finansowy podtrzymał jednak opisane poniżej stanowisko. Tak więc w większości spraw świadczenia będą przysługiwać tym rodzicom, którzy mieszkają z dziećmi w Polsce.


Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 roku w sprawie C-378/14 (Treptowski) przyniósł duże zmiany dla rodziców mieszkających z dziećmi poza granicami Niemiec. Szczególnie interesujące są one dla osób, które same pracują w Niemczech i nie prowadzą już w Polsce wspólnego gospodarstwa domowego z drugim rodzicem.

Sprawa zaczęła się od sporu między obywatelem Niemiec mieszkającym w Niemczech, a kasą rodzinną Familienkasse, która odrzuciła jego wniosek o przyznanie świadczeń Kindergeld na syna, który na stałe mieszkał wraz z matką (byłą żoną składającego wniosek) w Polsce. Kasa rodzinna uznała, iż jeżeli dziecko pozostaje w gospodarstwie domowym razem z matką, to jej - a nie ojcu - należy się świadczenie na dziecko i to nawet w sytuacji, gdy nie ma stałego miejsca zamieszkania lub pobytu w Niemczech. Sprawa trafiła do Federlanego Trybunału Finansowego (Bundesfinanzhof), który po orzeczeniu Trybunału Europejskiego ostatecznie przychylił się do stanowiska kasy rodzinnej uznając stanowisko ojca dziecka za bezpodstawne.


Decydujące są w tym przypadku przepisy unijne w zakresie zabezpieczenia socjalnego, zgodnie z którymi w przypadkach gdy rodzina mieszka oddzielnie w różnych państwach wspólnoty, na potrzeby świadczeń socjalnych należy traktować członków rodziny tak, jakby mieszkali razem w państwie, w którym występują o przyznanie świadczeń. Przepisy w Niemczech nie uzależniają przyznania świadczeń na dziecko od faktu, czy rodzice są rozwiedzeni czy nie. W związku z tym rodzic mieszkający za granicą tratowany jest jako członek rodziny, w dodatku mieszkający w Niemczech. Jako że świadczenia na dziecko są wypłacane w Niemczech temu rodzicowi, z którym dziecko mieszka, w opisanym przypadku będzie to matka mieszkająca w Polsce.


Upraszczając, rozwiedziona matka mieszkająca z dzieckiem w Polsce będzie traktowana tak, jakby nadal tworzyła z mężem rodzinę i mieszkała w Niemczech – i przez to właśnie ona będzie miała prawo do świadczeń.


Jeżeli wniosek złożył wcześniej ojciec – będzie ona mogła się na to powołać, a wniosek ojca zostanie odrzucony.


Kwestią problematyczną jest ewentualny zwrot świadczeń, jeżeli były one pobierane przez rodzica przebywającego w Niemczech. Takie sprawy będą zapewne rozstrzygane w najbliższym czasie.


Artykuł ukazał się w gazecie Zagraniczne Oferty Pracy: 8.12.2016-11.01.2017


Jeśli masz pytania lub chcesz zlecić nam rozwiązanie kwestii prawnej, zadzwoń do nas 91 421 37 99 lub  napisz. Odpowiemy na Twoje pytania, doradzimy oraz podejmiemy skuteczne działania.